Μυκηναϊκή Αθήνα

Η Αθήνα τη μυκηναϊκή περίοδο

Η περιοχή της Αθήνας κατοικείται από τους προϊστορικούς χρόνους. Ευρήματα μαρτυρούν την παρουσία ανθρώπων σχεδόν από το 4000 π.Χ. Βασικός πυρήνας αυτής της κατοίκησης αποτελούσε η Ακρόπολη και η περιοχή γύρω της. Οι ανασκαφές εντόπισαν επίσης ίχνη οικισμού στην περιοχή που αργότερα κατασκευάστηκε το Ολυμπιείο.

Ελάχιστα έως τίποτα δεν είναι γνωστά για τους προελληνικούς κατοίκους της περιοχής. Με την άφιξη των πρώτων ελληνικών φύλων όμως γύρω στο 1600 π.Χ. παρατηρείται σημαντική οικοδομική δραστηριότητα.

mykato

Άποψη από ψηλά της Ακρόπολης γύρω στα 1200 π.Χ., όπου είναι ευδιάκριτη η κάτοψη των κτηρίων.

Τα ελληνικά αυτά φύλα, οι Μυκηναίοι, φέρνουν και στην Αθήνα τα δύο βασικά χαρακτηριστικά της πολεοδομίας τους. Την οχυρωμένη ακρόπολη και το ανάκτορο. Πράγματι, ο βράχος της Ακρόπολης τειχίστηκε με κυκλώπειο τείχος (παρόμοιο με αυτό των Μυκηνών), ενώ εντός του τείχους χτίστηκε ένα μεγάλο ανάκτορο.

Το τείχος, γνωστό και ως Πελασγικό (ή Πελαργικό), είναι μέχρι σήμερα ορατό κοντά στα Προπύλαια, ενώ πολλά σημεία του διατηρούνται επιχωμένα στην νότια πλευρά του βράχου. Αποτελούσε το κύριο μέσο άμυνας μέχρι και το τέλος των Αρχαϊκών χρόνων. Είχε δύο εισόδους. Τη βόρεια και τη δυτική. Η τελευταία, όπου βρίσκονται σήμερα τα Προπύλαια, προφυλασσόταν από ένα άλλο τείχος που διέθετε εννέα πύλες, το επονομαζόμενο  «εννεάπυλον», το οποίο, όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης, υπήρχε μέχρι την είσοδο των Περσών στην Αθήνα το 480 π.Χ.

Ελάχιστα ίχνη έχουν μείνει από το μυκηναϊκό ανάκτορο που υπήρχε στην κορυφή της Ακρόπολης. Είναι γνωστό ότι βρισκόταν στην περιοχή του κατά πολύ μεταγενέστερου Ερεχθείου. Το ανάκτορο καταστράφηκε πιθανότατα από φυσικά αίτια (πυρκαγιά ή σεισμό) τον 10ο αι. π.Χ., αφού σύμφωνα με την παράδοση οι Δωριείς εισβολείς δεν κατάφεραν να καταλάβουν την Αθήνα (εκεί βασίζεται και ο ισχυρισμός των Αθηναίων ότι ήταν αυτόχθονες). Τα λείψανα που βρήκαν οι Αθηναίοι της αρχαϊκής εποχής στον χώρο που υπήρχε το ανάκτορο, ήταν πιθανότατα πλούσια και σε συνδυασμό με τους τάφους που επιβεβαιώθηκαν και ανασκαφικά, δημιουργήθηκε ο μύθος για τον πρώτο βασιλιά της πόλης, τον Κέκροπα, που έκτοτε λατρευόταν μαζί με άλλες θεότητες εκεί, μετατρέποντάς το στο ιερότερο σημείο της Αθήνας.

 Υποθετική αναπαράσταση του ανακτόρου όπως αυτό θα φαινόταν από βόρεια.

Υποθετική αναπαράσταση του ανακτόρου όπως αυτό θα φαινόταν από βόρεια.

 

Μία ακριβής αναπαράσταση του μυκηναϊκού ανακτόρου είναι αδύνατη. Στην απεικόνιση που παρουσιάζεται εδώ, ακολουθούνται τα ίχνη των ανδήρων και των θεμελίων που έχουν διασωθεί, τα οποία επιτρέπουν να υποθέσουμε κάποια πράγματα, όπως τη θέση του ανακτόρου και κάποιων άλλων βοηθητικών κτηρίων.