Αγορά

Η Αγορά τη ρωμαϊκή εποχή

Τη ρωμαϊκή εποχή χτίστηκαν πολλά καινούργια κτήρια στην Αγορά. Οι Ρωμαίοι τίμησαν την Αθήνα δωρίζοντας στην πόλη μεγαλοπρεπή δημόσια κτήρια. Ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας, ο Αύγουστος μερίμνησε για τον εξωραϊσμό της Αγοράς. Με εντολή του μεταφέρθηκε εκεί ο κλασικής εποχής Ναός του Άρη, ενώ ο γαμπρός και στρατηγός του, Αγρίππας έχτισε στη μέση της ορχήστρας το μεγάλο ομώνυμο Ωδείο.

Ακολουθεί μία παρουσίαση των σημαντικότερων μνημείων της Αγοράς των Ρωμαϊκών χρόνων.

 Κάτοψη της Αγοράς. Σημειώνονται τα εξής κτήρια: 1.ΝΑ Ναός, 2.Νυμφαίον, 3.Βιβλιοθήκη Πανταίνου, 4.Στοά Αττάλου, 5.Ωδείο Αγρίππα, 6.Ναός Άρη, 7.Μονόπτερος, 8.Βασιλική, 9.Ποικίλη Στοά, 10. ΒΔ Ναός και βωμός Ουρανίας Αφροδίτης, 11. ΝΔ Ναός και κρατικά γραφεία, 12.Μεσαία Στοά, 13. Ναός Ηφαίστου.

Κάτοψη της Αγοράς. Σημειώνονται τα εξής κτήρια: 1.ΝΑ Ναός, 2.Νυμφαίον, 3.Βιβλιοθήκη Πανταίνου, 4.Στοά Αττάλου, 5.Ωδείο Αγρίππα, 6.Ναός Άρη, 7.Μονόπτερος, 8.Βασιλική, 9.Ποικίλη Στοά, 10. ΒΔ Ναός και βωμός Ουρανίας Αφροδίτης, 11. ΝΔ Ναός και κρατικά γραφεία, 12.Μεσαία Στοά, 13. Ναός Ηφαίστου.

Ωδείο Αγρίππα (15 π.Χ.)

Το Ωδείο του Αγρίππα χτίστηκε από τον Ρωμαίο Μάρκο Βιψάνιο Αγρίππα κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα το 16-14 π.Χ. Προοριζόταν για μουσικούς αγώνες και χωρούσε περίπου 1.000 άτομα.  Το νότιο άκρο του εφαπτόταν στη Μεσαία Στοά απ’ όπου ήταν και η μία είσοδος. Η κεντρική του αίθουσα είχε μήκος 25 μέτρα και δεν στηριζόταν σε εσωτερικούς κίονες. Αυτό οδήγησε στην κατάρρευση της στέγης 160 χρόνια αργότερα (150-175 μ.X.). Αμέσως ακολούθησαν εκτεταμένες επισκευές. Η νέα βόρεια πρόσοψη διακοσμήθηκε με τα αγάλματα Γιγάντων και Τριτώνων που είναι ακόμα ορατά στον χώρο. Η κεντρική αίθουσα έγινε μικρότερη με την προσθήκη ενός τοίχου με αποτέλεσμα η χωρητικότητα να περιοριστεί στα 500 άτομα. Έτσι ο χώρος χρησιμοποιούνταν μόνο για διαλέξεις φιλοσόφων, ενώ ταυτόχρονα ένα καινούργιο ωδείο χτιζόταν στους νότιους πρόποδες της Ακρόπολης, το Ηρώδειο.

 Το Ωδείο του Αγρίππα στην πρώτη φάση του από βορειοανατολικά.

Το Ωδείο του Αγρίππα στην πρώτη φάση του από βορειοανατολικά.

Ναός Άρη (440 π.Χ.-15π.Χ)

Ο Ναός του Άρη ήταν ένας κλασικός ναός που οικοδομήθηκε τον 5ο αι. π.Χ. μαζί με τους άλλους τρεις σχεδόν πανομοιότυπούς του (Ναός του Ηφαίστου στην Αγορά, Ναός Ποσειδώνα στο Σούνιο και Ναός της Νέμεσης στην Ραμνούντα). Προς το τέλος του 1ου αι. π.Χ., μεταφέρθηκε από κάποιο άλλο σημείο της Αττικής κομμάτι-κομμάτι και συναρμολογήθηκε ξανά μπροστά από το Ωδείο του Αγρίππα. Κατά την εποχή της διακυβέρνησης του Αυγούστου ήταν σύνηθες φαινόμενο η μεταφορά κτηρίων της κλασικής περιόδου στην Αθήνα. Το σημείο απ’ όπου μεταφέρθηκε ο ναός δεν είναι βέβαιο. Σύμφωνα όμως με τις νεότερες μελέτες, μάλλον βρισκόταν στην αρχαία Παλλήνη (σημερινός Σταυρός) και ήταν αρχικά αφιερωμένος στην Αθηνά. Εκεί βρέθηκαν τα θεμέλια ενός ναού ιδίων διαστάσεων χωρίς όμως ίχνος της ανωδομής του.

 Ο Ναός του Άρη από βορειοανατολικά. Στα αριστερά βρίσκεται το Ωδείο του Αγρίππα.

Ο Ναός του Άρη από βορειοανατολικά. Στα αριστερά βρίσκεται το Ωδείο του Αγρίππα.

Μονόπτερος και Βασιλική

Η τρίκλιτη Βασιλική της Αγοράς χρονολογείται στην εποχή του Αδριανού. Ήταν χαρακτηριστικός τύπος Ρωμαϊκής Βασιλικής και χρησιμοποιούνταν για εμπορικούς λόγους ή συνεδριάσεις διαφόρων σωμάτων.

Ο Μονόπτερος είναι ένα κυκλικής κάτοψης κτήριο που χτίστηκε στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ. Η χρήση του είναι αβέβαιη. Ίσως να χρησίμευε ως μικρός ναός ή ως κρήνη.

Βιβλιοθήκη Πανταίνου (98-102 μ.Χ.)

Η Βιβλιοθήκη του Πανταίνου κατασκευάστηκε από τον Αθηναίο Τίτο Φλάβιο Πάνταινο ανάμεσα στο 98 και 102 μ.Χ. Ήταν ένα γωνιακό κτήριο το οποίο χρησίμευε ως βιβλιοθήκη όπως μαρτυρούν πολλές επιγραφές που βρέθηκαν στον χώρο. Σύμφωνα με την αναθηματική επιγραφή, ο Πάνταινος μαζί με τον γιο και την κόρη του δώρισαν τα βιβλία, τον εξοπλισμό και αφιέρωσαν το κτήριο στον αυτοκράτορα Τραϊανό. Το πιθανότερο πάντως είναι ότι το κτήριο προϋπήρχε και ότι ο Πάνταινος προσέθεσε τις στοές γύρω από αυτό καθώς και το εσωτερικό περιστύλιο. Μία άλλη επιγραφή αναγράφει τα εξής: Κανένα βιβλίο δεν θα βγαίνει από τη βιβλιοθήκη γιατί το ορκιστήκαμε. Η βιβλιοθήκη θα είναι ανοιχτή από την πρώτη μέχρι την έκτη ώρα.

Νυμφαίον και ΝΑ Ναός
Γενικές απόψεις της Αγοράς των ρωμαϊκών χρόνων

Για άλλα μνημεία της Ρωμαϊκής Αθήνας πατήστε παρακάτω:

ΑΚΡΟΠΟΛΗ  ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ - ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΔΡΙΑΝΟΥ  ΟΛΥΜΠΙΕΙΟΝ – ΠΥΛΗ ΑΔΡΙΑΝΟΥ